Chức năng thoát hiểm khóa điện tử: mở từ trong khi khẩn cấp, an toàn cháy nổ

Câu hỏi "lỡ cháy nhà thì có mở cửa được không" là băn khoăn rất chính đáng, và câu trả lời nằm ở chức năng thoát hiểm khóa điện tử. Khóa điện tử được thiết kế đúng thì từ bên trong, người trong nhà luôn có thể mở cửa bằng tay nắm cơ, không cần vân tay, mật khẩu hay điện. Dưới đây là cách cơ chế này vận hành, những trường hợp cần chú ý và cách anh chị tự kiểm tra trước khi lắp.

Chức năng thoát hiểm khóa điện tử là gì?

Hiểu ngắn gọn, chức năng thoát hiểm khóa điện tử là khả năng mở cửa từ phía trong nhà bằng một thao tác cơ học duy nhất, thường là gạt hoặc kéo tay nắm mặt trong. Thao tác này rút đồng thời chốt trơn (chốt bật) và chốt chết (chốt an toàn) ra khỏi khung cửa, kể cả khi khóa đang ở trạng thái khóa kép hay chế độ riêng tư.

Điểm mấu chốt: mặt ngoài cần xác thực, còn mặt trong ưu tiên thoát hiểm. Bộ điều khiển điện tử chỉ "giữ" tay nắm mặt ngoài; tay nắm mặt trong được liên kết trực tiếp với thân khóa qua trục vuông, nên chức năng thoát hiểm khóa điện tử không phụ thuộc vào pin hay mạch điện.

Vì sao chức năng thoát hiểm khóa điện tử quan trọng khi có cháy nổ?

Trong tình huống khẩn cấp, khói dày và hoảng loạn khiến người ta khó thực hiện những thao tác phức tạp. Một cánh cửa đòi phải tìm chìa, xoay núm rồi mới gạt tay nắm có thể làm mất những giây quý giá. Vì vậy, khi tư vấn cho căn hộ chung cư, nhà phố nhiều tầng hay nhà có người già, chúng tôi luôn kiểm tra ba điều:

• Mở bằng một động tác: gạt tay nắm trong là chốt chết lẫn chốt trơn cùng rút, không cần thao tác thứ hai.
• Không cần điện: pin hết, mạch cháy, mặt khóa ngoài hỏng thì tay nắm trong vẫn mở được.
• Dễ thấy, dễ với: tay nắm trong đặt ở độ cao vừa tầm, không bị che khuất.

Một số model còn bổ sung lớp cảnh báo. Ví dụ Khóa cửa mã số, thẻ từ Solity GSM-1000K được hãng công bố có kết cấu vật liệu chống cháy và cảnh báo nhiệt độ cao. Ở dòng dự án, Khóa điện tử Dự Án Hubert HB CGDA05 Chống Cháy App wifi có tên gọi "Chống Cháy" dành cho cửa công trình. Những tính năng này là phần cộng thêm; nền tảng của chức năng thoát hiểm khóa điện tử vẫn là tay nắm cơ học.

Nếu cửa nhà anh chị là cửa chống cháy theo yêu cầu của tòa nhà, hãy đọc thêm lưu ý chọn khóa điện tử cho cửa chống cháy để tránh lắp sai chủng loại.

Các kiểu chức năng thoát hiểm khóa điện tử thường gặp

Loại cuối cùng cần đặc biệt cân nhắc khi dùng cho cửa chính ra vào nhà ở. Với cổng ngoài trời, mở hai mặt bằng xác thực hợp lý vì cần chống người lạ thò tay vào; nhưng với cửa thoát ra từ phòng ngủ hay căn hộ, ưu tiên vẫn là tay nắm trong mở tự do.

Khóa trẻ em, chế độ riêng tư có ảnh hưởng chức năng thoát hiểm khóa điện tử?

Khóa trẻ em

Nhiều gia đình có con nhỏ muốn bé không tự mở cửa đi ra ngoài. Một số khóa có núm hoặc công tắc "child lock" trên tay nắm trong: khi bật, cần thêm một thao tác (nhấn nút rồi mới gạt) để mở. Tính năng này hữu ích, nhưng người lớn trong nhà phải biết rõ cách tắt và không nên bật thường trực vào ban đêm. Bài khóa cửa an toàn cho trẻ em có phân tích chi tiết hơn.

Chế độ riêng tư

Chế độ riêng tư (khóa từ bên trong) như trên Khóa cửa vân tay Hubert HB CG26F Black App wifi chặn người ngoài mở bằng vân tay, mật khẩu thông thường. Nó tác động lên mặt ngoài, còn từ trong nhà anh chị vẫn mở bình thường. Đây là điểm cần hỏi kỹ người bán khi mua, vì cách triển khai mỗi hãng có khác.

Cách tự kiểm tra chức năng thoát hiểm khóa điện tử sau khi lắp

Sau khi thợ hoàn tất, anh chị nên cùng kỹ thuật viên chạy thử theo thứ tự sau:

1. Đóng cửa, khóa kép (chốt chết bung ra), đứng bên trong gạt tay nắm: cửa phải mở ngay một lần.
2. Bật chế độ riêng tư, lặp lại thao tác trên: cửa vẫn phải mở từ trong.
3. Tháo pin ra, thử mở từ bên trong: kết quả phải như cũ.
4. Nhắm mắt, thử tìm và gạt tay nắm: nếu lúng túng, cân nhắc đổi kiểu tay nắm hoặc vị trí lắp.
5. Hướng dẫn mọi thành viên, kể cả người giúp việc, người lớn tuổi cách mở cửa từ trong.

Việc chạy thử này mất chưa tới năm phút nhưng giúp xác nhận chức năng thoát hiểm khóa điện tử thực sự hoạt động trên cánh cửa của gia đình, chứ không chỉ trên giấy.

Bảo dưỡng để chức năng thoát hiểm khóa điện tử luôn sẵn sàng

• Định kỳ vài tháng gạt thử tay nắm trong vài lần ở trạng thái khóa kép để phát hiện kẹt sớm.
• Cửa bị xệ bản lề làm chốt cạ vào khung, tay nắm nặng dần; nên chỉnh lại bản lề thay vì cố gạt mạnh.
• Không tự ý tháo, đổi chiều tay nắm hay thân khóa; việc này nên để kỹ thuật viên làm vì sai chiều có thể khiến tay nắm trong không rút chốt.
• Luôn giữ chìa cơ dự phòng ở nơi người trong nhà biết, phòng trường hợp cần mở từ ngoài vào để cứu hộ.

Anh chị có thể xem các mẫu tay nắm gạt phổ biến trong danh mục khóa cửa vân tay.

Câu hỏi thường gặp về chức năng thoát hiểm khóa điện tử

Khóa hết pin thì từ bên trong có mở được không?

Có. Tay nắm mặt trong là cơ khí, không cần điện. Hết pin chỉ ảnh hưởng việc mở từ ngoài vào, khi đó chủ nhà dùng nguồn khẩn cấp hoặc chìa cơ; chi tiết trong bài khóa vân tay hết pin.

Mọi khóa điện tử đều có chức năng thoát hiểm khóa điện tử không?

Hầu hết khóa tay nắm gạt dùng cho cửa nhà ở đều cho phép mở từ trong bằng tay nắm. Tuy vậy, khóa cổng hai mặt hoặc một số khóa chuyên dụng có thể yêu cầu xác thực ở cả hai phía, nên anh chị cần hỏi rõ trước khi chọn cho cửa chính.

Cháy làm mặt khóa ngoài hỏng thì sao?

Từ bên trong vẫn mở bằng tay nắm. Từ bên ngoài, lực lượng cứu hộ hoặc chủ nhà sẽ dùng chìa cơ hay phương án chuyên môn. Đó là lý do không nên bỏ chìa cơ dự phòng.

Kết luận

Một chiếc khóa thông minh tốt phải vừa khó vào từ ngoài, vừa dễ ra từ trong. Trước khi mua, anh chị hãy yêu cầu người bán chứng minh chức năng thoát hiểm khóa điện tử bằng cách chạy thử ngay tại cửa, kể cả khi tháo pin và bật chế độ riêng tư.